De eerste nachtvorst van dit jaar is nog niet gevallen, maar de kans dat je tuinmeubelen hem zonder kleerscheuren doorstaan wordt met elke week kleiner. De meeste mensen ruimen hun loungeset pas op als het al vriest, en dan is de schade meestal al gebeurd: schimmel op kussens, rammelende rotan weefsels, roestvlekken op metalen poten. Half oktober tot half november is het beste moment om in te grijpen, nog voor de eerste vorst de bodem bevriest. Hoe je dat precies doet, verschilt flink per materiaal.
Heb je je tuin al herfstklaar gemaakt zonder de bekende fouten? Dan is dit de logische volgende stap: je meubels verdienen minstens zoveel aandacht als je borders en gazon.
Vocht is de echte vijand, niet de kou
Tuinmeubels gaan niet kapot van de temperatuur zelf. Ze gaan kapot van vocht dat in hout trekt, onder verf blijft staan of in kussens wegzakt en daar gaat schimmelen. Hout zet uit en krimpt door vocht, waardoor verbindingen los gaan zitten. Metaal roest sneller als er water op een krasje blijft liggen. Daarom is de volgorde bij winterklaar maken altijd: eerst goed schoonmaken, dan volledig laten drogen, en pas daarna behandelen of opbergen. Sla je de droogstap over, dan sluit je het vocht juist op onder je afdekhoes of in de schuur.
Hout, rotan, metaal en kunststof vragen elk iets anders
Voor houten tuinmeubelen werkt een tuinmeubelreiniger of groene zeep het beste, gevolgd door een laag tuinmeubelolie zodra het hout droog is. Die olie houdt het hout soepel en waterafstotend, en voorkomt dat het gaat grijs verweren. Metalen onderdelen kun je meestal al met water en zeep schoon krijgen, en daarna is een laagje vaseline op de kwetsbare delen genoeg om roest buiten te houden.
Kunststof meubels was je met een warm sopje, rotan en vlechtwerk maak je het best schoon met een zachte borstel, zodat je het weefsel niet beschadigt. Gebruik bij geen van deze materialen een hogedrukspuit: de straal werkt het vuil juist tussen de vlechten of de poriën van het hout, en kan de coating van kunststof beschadigen. Alleen stevig metaal zonder kwetsbare lak kan een hogedrukspuit aan, en dan nog op afstand en recht op het oppervlak.
Opbergen doe je droog, koel en met lucht erbij
De beste plek voor je tuinmeubelen in de winter is een droge, koele en goed geventileerde ruimte zoals een garage of schuur. Een verwarmde ruimte is juist geen goed idee: hout gaat daar "werken" waardoor lijmverbindingen los kunnen raken. Stapel stoelen en tafels efficiënt, en leg er iets tussen voordat je ze afdekt met een beschermende doek, zodat er geen krassen ontstaan. Check je opgeslagen meubels af en toe op vocht of schimmel, en behandel hout opnieuw met olie als dat nodig blijkt.
Geen schuur? Dan bescherm je buiten
Geen garage of schuur beschikbaar? Zoek dan een droge, beschutte plek tegen een muur of schutting. Gebruik een waterdichte hoes die tot op de grond komt en goed aansluit, maar kies wel voor een hoes die lucht doorlaat. Een hoes die niet ademt, houdt condens juist vast en dat is precies de schimmelvorming die je wilt voorkomen. Zet tafel- en stoelpoten op een plankje zodat ze niet in grondvocht staan, en haal kussens altijd naar binnen. Werk je met een pergola die zelf regelt of het terras open of dicht is, dan heb je sowieso al een streep voor: zo'n systeem houdt het meeste regenwater al van je meubels weg voordat je ze afdekt.
Kussens en parasols verdienen een eigen behandeling
Kussens met afritsbare hoezen kun je op 30 of 40 graden wassen, volgens het wasvoorschrift, en daarna aan de lucht laten drogen zodat de stof niet gaat krimpen. Zit de hoes vast aan de vulling, dan werk je met een vochtige doek, een zachte borstel en een milde reiniger, en test je azijn eerst op een onopvallend plekje voor je het op een vlek gebruikt. Laat alles volledig drogen voor je het opbergt, want half droge kussens zijn een garantie voor schimmel in januari.
Je parasol borstel je eerst vrij van los vuil, daarna maak je de stof schoon met een mild sopje: groene zeep voor katoen, een kunststofreiniger voor polyester. Droog de parasol volledig geopend voor je hem wegzet, en vet de metalen delen in met vaseline of siliconenspray. Twijfel je of je terras nog genoeg beschutting biedt zonder parasol, dan is dit ook het moment om te kijken of je terras zelf wat extra bescherming kan gebruiken, bijvoorbeeld met wind- of regenschermen.
Doe het nu, niet als de vorst al gevallen is
Het verschil tussen een loungeset die vijf winters meegaat en een die na twee jaar vervangen moet worden, zit zelden in de kwaliteit van het meubel zelf. Het zit in de timing. Doe je dit nu, in november, dan heb je nog droge dagen genoeg om alles goed te laten drogen voor je het wegzet. Wacht je tot de eerste nachtvorst, dan sta je met natte kussens en bevroren hout, en begint de schade al voor je er iets aan kunt doen. Je kuipplanten verdienen overigens dezelfde haast: die vorst komt sneller dan je denkt.